Avusturya’da sosyal yardım sistemini kökten değiştirmesi planlanan reform, sosyal devletin sınırlarını yeniden tartışmaya açtı. ÖVP, SPÖ ve NEOS koalisyonunun üzerinde uzlaştığı tasarıyla, sosyal yardım alan çalışabilir durumdaki kişilere daha ağır yükümlülükler getirilmesi ve entegrasyon şartlarını yerine getirmeyenlerin ödemelerinin azaltılması, hatta tamamen kesilmesi öngörülüyor.
Hükümetin mesajı açık: Sosyal yardım almak, artık yalnızca başvuruda bulunmakla sınırlı olmayacak. Çalışabilecek durumda olanlardan iş piyasasına katılmaları, gerekli şartları yerine getirmeleri ve entegrasyon konusunda somut adımlar atmaları beklenecek.
Ancak asıl tartışma şu: Devlet yardımı gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaştırabilecek mi, yoksa yeni sistem en kırılgan aileleri de ekonomik çıkmaza mı sürükleyecek?
YARDIMDA YENİ HESAP: HERKESE AYNI ÖDEME YOK!
Tasarıya göre, bugün tek başına yaşayan bir kişi için yaklaşık 1.230 avro olan temel sosyal yardımın tamamı, çalışabilir durumdaki herkese otomatik olarak verilmeyecek.
Planlanan düzenlemede Avusturya vatandaşları için 1.016 avroluk, sığınma hakkı tanınmış kişiler içinse 861 avroluk bir başlangıç tutarı öngörülüyor. Tam yardım tutarına ulaşmak için belirli çalışma veya iş piyasasına entegrasyon koşullarının karşılanması gerekecek. Bu rakamlar tasarıda yer alan tutarlardır. Kişilerin fiilen alacağı toplam ödeme, diğer gelirleri, kişisel durumları ve uygulanacak kurallara bağlı olacak.
KURALLARA UYMAYANA ÖNCE YÜZDE 25, GEREKİRSE TAM KESİNTİ
Reformun en sert maddelerinden biri yaptırımlar. İş piyasasına katılma veya uyum yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin sosyal yardımlarında en az yüzde 25 kesinti yapılması, bazı durumlarda ise yardımın tamamen durdurulması mümkün olacak.
Hükümet, bu adımla sosyal yardımın çalışabilecek kişiler için kalıcı bir gelir kaynağına dönüşmesini önlemek istiyor. Öte yandan, yükümlülüklerin uygulanabilmesi için yeterli dil kursu, danışmanlık ve istihdam imkânlarının da sağlanması gerekiyor. İş bulamayan biriyle çalışmayı reddeden birini aynı kefeye koymak, reformun en önemli sınavlarından biri olacak.
ÇOCUKLAR DA YENİ DÜZENLEMENİN KAPSAMINDA
Reform yalnızca yetişkinleri ilgilendirmiyor. Çocuklara yönelik sosyal yardım ödemeleri için ülke genelinde asgari ve azami sınırlar belirlenmesi planlanıyor.
İlk çocuk ve beşinci çocuktan itibaren uygulanacak tutarların ülke çapında standartlaştırılması, ikinci, üçüncü ve dördüncü çocuklara yönelik ödemelerde ise eyaletlere belirli bir hareket alanı bırakılması öngörülüyor.
Ayrıca eyaletlerin çocukların temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ayni destekler sunabilmesinin önü açılacak. Burada kritik soru şu: Yeni sistem, çocukların eğitim ve temel ihtiyaçlarını güvence altına alırken aileleri yoksulluğa karşı koruyabilecek mi?
ENGELLİLER VE TEK EBEVEYNLİ AİLELER İÇİN DE DEĞİŞİKLİKLER VAR
Tasarıda yalnızca kesintiler bulunmuyor. Engelli bireylerin mal varlığı muafiyetlerinin artırılması, bazı ödemelerin sosyal yardımdan düşülmemesi ve tek ebeveynli ailelere ülke çapında ek destek verilmesi gibi düzenlemeler de yer alıyor.
Bu maddeler, reformun yalnızca yardım azaltmaya değil, bazı grupların korunmasına yönelik hükümler de içerdiğini gösteriyor.
1 OCAK 2027 HEDEFLENİYOR
Hükümet, reformun 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesini hedefliyor. Avusturya’da önümüzdeki dönemin en önemli sosyal politika tartışmalarından biri belli: Kamu kaynakları nasıl kullanılacak, çalışma ve entegrasyon yükümlülükleri nasıl uygulanacak ve gerçek ihtiyaç sahipleri nasıl korunacak?
Bir yanda kamu bütçesinin korunması ve sosyal yardımın kurallara bağlanması, diğer yanda yoksulluğun derinleşmemesi ve çocukların mağdur edilmemesi var. Reformun başarısını belirleyecek olan, yalnızca kesintilerin sertliği değil, sistemin ne kadar adil ve uygulanabilir olduğu olacak.
