EĞİTİMKADINSAĞLIKYAZARLAR

İletişim Kuramamak Ruh ve Beden Sağlığımızı Nasıl Etkiler?

Konuşulmayan Duyguların Bedeli

İletişim, temel bir psikolojik ihtiyaçtır
İnsan anlaşılmaya, duyulmaya ve başkalarıyla bağ kurmaya ihtiyaç duyar. Duyguları ifade etmek, düşünceleri paylaşmak ve sorunları konuşabilmek psikolojik sağlığın önemli parçalarıdır.
Ancak birçok insan reddedilme korkusu, karşısındakini incitmeme isteği veya anlaşılmayacağı düşüncesiyle duygularını bastırır. Zamanla kişi dışarıdan güçlü görünürken iç dünyasında yoğun bir gerginlik yaşayabilir.
Sağlıklı iletişim, yalnızca konuşmak değil; kendimizi ifade edebilmek, karşımızdakini dinlemek ve sorunları güvenli biçimde ele alabilmektir.

Söylenmeyen duygular zihnimizi nasıl etkiler?
Konuşulamayan sorunlar, zihinde tekrar tekrar düşünülerek kaygıyı ve duygusal yükü artırabilir. Partnerine kırıldığını söyleyemeyen, iş yerinde yaşadığı haksızlığı dile getiremeyen veya ailesinde kendisini ifade edemeyen kişi zamanla yalnızlık ve anlaşılmama hissi yaşayabilir.
Duyguları ifade etmek her sorunu çözmez; ancak yaşananları anlamlandırmaya, ihtiyaçları belirlemeye ve destek aramaya yardımcı olabilir.

İletişim kuramamak stres hormonlarını nasıl etkiler?
Psikolojik stres, yalnızca zihni değil, bedeni de etkiler. Stres sırasında kortizol, adrenalin ve noradrenalin gibi hormonlar ve kimyasal haberciler devreye girerek vücudun tepki vermesini sağlar.
Kısa süreli stres normaldir. Ancak uzun süre devam eden stres; uyku, dikkat, duygusal denge ve genel iyilik hâli üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir.
İletişim güçlüğü doğrudan hormon bozukluğuna neden olmaz. Bununla birlikte, çözümsüz sorunlar ve sürekli gerginlik stres yükünü artırabilir.

Kortizol ve stres dengesi
Kortizol, enerji kullanımı, metabolizma ve stres yanıtında önemli rol oynar. Salgılanması gün boyunca doğal olarak değişir. Uzun süreli stres, vücudun stres sistemlerinin düzenlenmesiyle ilişkili değişikliklere yol açabilir.
Ancak her stres yaşayan kişide kortizol yüksekliği görülmez. Uyku, sağlık durumu, ilaçlar ve yaşam koşulları da hormon düzeylerini etkiler.

Adrenalin ve noradrenalin
Bu kimyasal haberciler, bedenin tehlike veya baskı karşısında hızlı tepki vermesine yardımcı olur. Sürekli tetikte olma hâli; kalp çarpıntısı, kas gerginliği, terleme ve huzursuzluk gibi belirtilerle birlikte görülebilir. Bu belirtilerin farklı nedenleri de olabileceği unutulmamalıdır.

Melatonin ve uyku
Melatonin, biyolojik saatin ve uyku-uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde rol oynar. Stres ve zihinsel meşguliyet, uykuya dalmayı veya uykuyu sürdürmeyi zorlaştırabilir. Yetersiz uyku da ertesi gün stresle başa çıkmayı güçleştirebilir.
İletişim sorunlarının doğrudan melatonin hormonunu bozduğu söylenemez; ancak stres, uyku kalitesini etkileyen faktörlerden biridir.

Doç. Dr. Sebiha Ünal: “Bazen insanı en çok yoran yaşadığı sorun değil, o sorunla ilgili söyleyemediklerini tek başına taşımaya çalışmasıdır.”

Uzun süreli stres hangi sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir?
Kronik stres, farklı bedensel ve psikolojik süreçlerle ilişkili olabilir. Bununla birlikte, iletişim kuramamak tek başına herhangi bir hastalığın doğrudan nedeni değildir.
* Kalp-damar sağlığı: Uzun süreli stres, kan basıncı ve yaşam alışkanlıkları üzerinden kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili riskleri etkileyebilir.
* Metabolik sağlık: Stres; uyku, iştah ve davranışlar üzerinden kilo kontrolünü ve kan şekeri düzenini etkileyebilir.
* Bağışıklık sistemi: Uzun süreli stres, bağışıklık sisteminin işleyişinde değişikliklerle ilişkili olabilir.
* Sindirim sistemi: Stres, bazı kişilerde mide-bağırsak şikâyetlerini ve hassas bağırsak belirtilerini artırabilir.
* Baş ağrısı ve kas gerginliği: Sürekli gerginlik, bazı kişilerde boyun ve omuz ağrılarıyla veya gerilim tipi baş ağrılarıyla birlikte görülebilir.
* Ruh sağlığı: Yalnızlık, yetersiz sosyal destek ve uzun süreli duygusal yük; kaygı ve depresif belirtilerle ilişkili olabilir.
Bu etkiler kişiden kişiye değişir. Bedensel yakınmaların devam etmesi durumunda tıbbi değerlendirme ihmal edilmemelidir.

Duyguları bastırmak ile düzenlemek arasındaki fark
Her duyguyu anında ifade etmek sağlıklı iletişim değildir. Sakinleşmek için zaman istemek ve doğru anı beklemek yararlı olabilir.
Duyguları sürekli inkâr etmek veya ifade etmeyi tehlikeli görmek ise kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmesini zorlaştırabilir. Örneğin, “Hiç üzülmedim” demek yerine “Bu olay beni incitti, ancak konuşmadan önce sakinleşmeye ihtiyacım var” diyebilmek, duygusal farkındalığı ve sağlıklı sınırları destekler.

Sağlıklı iletişim nasıl kurulur?
Sağlıklı iletişim, her konuda anlaşmak değil, farklılıkları karşılıklı saygıyla ele alabilmektir.
* Duygularınızı suçlamadan ifade edin: “Sen beni hiç anlamıyorsun” yerine “Kendimi dinlenmemiş hissettiğimde üzülüyorum” diyebilirsiniz.
* Dinlemeye önem verin: Karşınızdaki kişinin sözünü kesmeden dinlemek ve duygularını küçümsememek önemlidir.
* İhtiyaçlarınızı açıkça belirtin: Beklentilerinizi ifade etmek yanlış anlaşılmaları azaltabilir.
* Doğru zamanı seçin: Yoğun öfke sırasında mola vermek yararlı olabilir; ancak konuşmayı sürekli ertelememek gerekir.
* Sınırlarınızı koruyun: Hakaret, tehdit veya şiddetin bulunduğu durumlarda güvenliğinizi önceliklendirin.

Kendimizi ifade edemiyorsak nereden başlamalıyız?
İletişim becerileri küçük adımlarla geliştirilebilir. Duyguları yazmak, güvenilen biriyle konuşmak ve aynı anda bütün sorunları çözmeye çalışmak yerine tek bir konuya odaklanmak iyi bir başlangıç olabilir.

Kendimize şu soruları sorabiliriz:
* Şu anda ne hissediyorum?
* Bu duygunun ortaya çıkmasına ne sebep oldu?
* Karşımdaki kişiden ne bekliyorum?
* İhtiyacımı nasıl açık ve saygılı biçimde ifade edebilirim?
İletişim güçlüğü ilişkileri ciddi biçimde etkiliyor veya yoğun kaygı, çökkünlük ve uyku sorunlarıyla birlikte görülüyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak yararlı olabilir.

Sonuç: Kendimizi ifade etmek, sağlığımıza verdiğimiz değerin bir parçasıdır
İnsan her zaman güçlü görünmek veya bütün sorunlarını tek başına çözmek zorunda değildir. Duygularını ifade etmek zayıflık değil, kişinin kendisini tanımasının ve sağlıklı ilişkiler kurmasının önemli bir parçasıdır.
Her sorun konuşarak çözülemese de güvenli bir ortamda kendimizi ifade etmek, destek istemek ve sınırlarımızı korumak psikolojik iyilik hâlimizi destekleyebilir.
Bedenimiz ve zihnimiz birbirinden ayrı değildir. Uzun süreli stres; uyku, enerji, duygusal denge ve bazı fizyolojik süreçler üzerinde etkili olabilir. Bu nedenle kendimize zaman ayırmak, dinlenmek ve sorunlarımızı sağlıklı biçimde ele almak önemlidir.
Çünkü bazen iyileşmeye giden ilk adım, içimizde taşıdığımız duygulara ses vermek ve ihtiyaç duyduğumuz desteği istemektir.

———————————

Doç. Dr. Sebiha Ünal Hakkında; Klinik Psikolog, otizm- ve ilişki uzmanıdır. Türkiye ve Avrupa’da yaptığı
bilimsel araştırmalar sonrasında Pozitif Zihin Yöntemini (PZY) geliştirdi. Şu an Hollanda, Almanya, Belçika ve Türkiye’de kendi Otizm Uzmanlık Merkezleri ve Otizm Akademisi’nde (AECSU-AASU) tedavi ve eğitim veriyor. Kendi yaptığı bilimsel araştırmalar ve çalışmalar sonucunda pozitif bakış açısının ilişkiler ve otizmli kişilerde ne kadar güzel sonuçlar getirdiğini gördü ve bu yüzden uzmanlık alanını pozitif psikoloji ile geliştirdi ve kendi geliştirdiği yöntem olan Pozitif Zihin Yöntemi (PZY) ile Türkiye, Hollanda, Almanya ve Belçika’da da bulunan Psikiyatri ve Otizm Uzmanlık Merkezleri’nde şimdiye kadar 10.000’in üzerinde otizm uzmanı yetiştirdi, yetenekleri vurgulamanın ve bunlara yönelmenin otizmin zayıf yönlerinden daha da önemli olduğunu düşünüyor.

Daha fazla bilgi ve iletişim için:
info@autismexpertisecenter.com
www.autismexpertisecenter.com

instagram: assoc.prof.dr.sebihaunal

ähnliche Artikel

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert